A. Algemene gegevens
| Naam ANBI: | Diaconie van de Protestantse Gemeente ’s-Hertogenbosch |
| Telefoonnummer: | 0736139740 |
| RSIN/Fiscaal nr: | 824138909 |
| Website adres: | pgdenbosch.nl |
| E-mail: | kerkelijkbureau@pgdenbosch.nl |
| Adres: | Kerkstraat 20 |
| Postcode: | 5211 KG |
| Plaats: | ‘s-Hertogenbosch |
De Protestantse Gemeente ‘s-Hertogenbosch is een geloofsgemeenschap die behoort tot de Protestantse Kerk in Nederland. In het statuut (kerkorde) van de Protestantse Kerk staat dit in ordinantie 2 artikel 1 als volgt omschreven “een gemeente is de gemeenschap, die geroepen, tot eenheid, getuigenis en dienst, samenkomt rondom Woord en sacramenten “.
Het college van Diakenen van de Protestantse Gemeente ‘s-Hertogenbosch is een zelfstandig onderdeel als bedoeld in artikel 2 boek 2 Burgerlijk wetboek en bezit rechtspersoonlijkheid. Dit is ook vastgelegd in ordinantie 11 artikel 5 lid 2 van de kerkorde.
De kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland bevat o.m. bepalingen omtrent het bestuur, de financiën, toezicht en (tucht)rechtspraak die gelden voor de kerkleden, de gemeenten en andere onderdelen van deze kerk. Deze kerkorde is te vinden op de website van de landelijke kerk: https://www.protestantsekerk.nl/thema/kerkorde/.
De Protestantse Kerk heeft van de Belastingdienst een groepsbeschikking ANBI gekregen. Dat wil zeggen dat de afzonderlijke gemeenten, diaconieën en andere instellingen die tot dit kerkgenootschap behoren zijn aangewezen als ANBI. Dit is ook van toepassing op het college van Diakenen van de Protestantse Gemeente te ‘s-Hertogenbosch.
B. Samenstelling bestuur
Het bestuur van de kerkelijke gemeente ligt bij de kerkenraad en wordt gevormd door de ambtsdragers van deze gemeente. In onze gemeente telt de kerkenraad circa 20 leden, die worden gekozen door en uit de leden van de kerkelijke gemeente.
Het College van diakenen telt 8 leden en is verantwoordelijk voor het beheer van de financiële middelen en eigendommen van het college van Diakenen. De kerkenraad is eindverantwoordelijk, wat tot uitdrukking komt in de goedkeuring van o.a. de begroting, jaarrekening, jaarplan en jaarverslag. Het college bestaat uit tenminste drie leden. Verder hebben zowel de kerkenraad als het college, door het toezicht op de vermogensrechtelijke aangelegenheden, contact met het regionaal college voor de behandeling van beheerszaken. (Ordinantie 11, art 8).
C. Doelstelling/visie
De gemeente vervult haar diaconale roeping in de kerk en in de wereld door in de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid te delen wat haar aan gaven geschonken is, te helpen waar geen helper is en te getuigen van de gerechtigheid van God waar onrecht geschiedt. (Kerkorde artikel X lid 3).
Het college van Diakenen van de PGH werkt vanuit de roeping van de christelijke gemeente om oog, oor en handen te hebben voor in het bijzonder de vergeten/veronachtzaamde (groepen) van mensen, die verdrukt worden of in de knel geraakt zijn, en ook voor de toestanden in de maatschappij die dit veroorzaken of nog verergeren.
D. Beleidsplan
Op de website (link) vindt u het meerjarenbeleidsplan 2026-2030 van de Protestantse Gemeente ’s-Hertogenbosch. Het college van Diakenen werkt vanuit het meerjarenbeleidsplan van de Protestantse Gemeente ‘s-Hertogenbosch en hanteert de daarin beschreven pijlers als kader. Het college van Diakenen stelt jaarlijks, op basis van het meerjaren beleidsplan van de Protestantse Gemeente ‘s-Hertogenbosch, een eigen jaarplan op dat wordt besproken en vastgesteld in de Kerkenraad.
Het college van Diakenen van de PGH heeft als motto ‘Helpen waar geen helper is’ en zet zich primair in voor de mensen die buiten de sociale vangnetten (dreigen te) vallen, ver weg en dichtbij. Het beleidsplan van het college van Diakenen van de Protestantse Gemeente
‘s-Hertogenbosch volgt uit het beleidsplan van de PGH en richt zich, naast de vaste taken, op onder meer de volgende pijlers: verbinden en boeien en present zijn.
(Ver)binden en boeien: Naast de materiele ondersteuning werkt het CvD ook aan het bieden van een luisterend oor aan mensen die behoefte hebben om te spreken over levensvragen. Dit gaat onder het motto van ‘een goed gesprek’, bereikbaar via ons mailadres eengoedgesprek@pgdenbosch.nl. Aan de maatschappelijke instellingen maar ook binnen de gemeente wordt de mogelijkheid aangeboden dit gesprek over levensvragen te voeren. We zoeken de samenwerking met andere colleges en waar nodig versterken we deze.
Present zijn. Dit vertaalt zich voor de diaconie in present zijn in stad en wereld. In de afgelopen jaren hebben we intensief (her)kennis gemaakt met een groot deel van de organisaties die actief zijn in de armoedebestrijding in Den Bosch. Dit heeft geleid naar een geregelde stroom van ondersteuningsverzoeken vanuit deze organisaties die we in veel gevallen kunnen honoreren omdat mensen in een specifieke situatie net buiten de bestaande regelingen vallen maar duidelijk wel hulp nodig hebben. In de komende seizoenen houden we het contact met deze organisaties vast en helpen bij aanvragen die meestal via hulpverleners bij ons binnenkomen. Geregeld doen we dit ook in samenwerking met Vincentius Geregeld is er overleg met Thuis In De Wijk, de gemeente, EHBG en bijzondere bijstand voor specifieke verzoeken. Als in deze hulpvragen er praktisch ondersteuning gevraagd wordt (bv verhuizen, inrichten, opruimen) dan organiseren we dit. Jaarlijks kiezen we ZWO projecten van Kerk In Actie voor ondersteuning van mensen van ver weg. De communicatie met hulpverleners gaat via ons mailadres diaconie@pgdenbosch.nl
Het present zijn wordt ook zichtbaar gemaakt door de organisatie van de open kerk. Als kerk zijn we geregeld open voor bezoekers en is er tevens de mogelijkheid om een gesprek aan te vragen.
Verder is er op maandagmiddag koffie inloop in de kerk voor dak en thuislozen met soep en gesprek.
Elke drie weken verzorgt de diaconie een contactmiddag in het AZC in het Pettelaarpark.
Vaste taken: Binnen de eredienst vervullen diakenen vaste taken die aansluiten bij hun opdracht. De diakenen dragen zorg voor de inzameling van gelden (collecte); dragen samen met de predikant zorg voor de viering van het Heilig Avondmaal; uitspreken van de voorbedentijdens de dienst. Het college van Diakenen is er op gericht de ondersteuning van de vieringen in de Grote Kerk goed te laten verlopen.
Gedurende het jaar worden groepsactiviteiten voor ouderen, alleenstaanden en hulpbehoevenden georganiseerd (gezamenlijk eten, recreatieve middagen, kerstactiviteiten) om mensen met elkaar in contact te brengen en hen een plezierig moment te bezorgen.
Binnen de kerkelijke gemeente blijft het college van Diakenen aandacht vragen voor de nood in de wereld, dichtbij en ver weg.
E. Beloningsbeleid
De beloning van diaconale medewerkers – indien aanwezig – is geregeld in de ‘Arbeidsvoorwaardenregeling Protestantse kerk in Nederland’.
Het College van Diakenen van de Protestantse Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft geen medewerkers in dienst. Aanstelling van medewerkers is belegd bij het College van Kerkrentmeesters. Leden van kerkenraden, colleges en commissies ontvangen geen vergoeding voor hun werkzaamheden. Alleen werkelijk gemaakte onkosten kunnen worden vergoed.
F. Verslag Activiteiten
De kerkenraad heeft de algemene eindverantwoordelijkheid voor het in standhouden van een levende gemeente. Dat doen zij door zoveel mogelijk gemeenteleden in te schakelen bij het plaatselijk werk. Enkele taken zijn conform de kerkorde gedelegeerd naar afzonderlijke colleges, waaronder het College van Kerkrentmeesters en het College van Diakenen. Zij waken over de financiële slagkracht van de gemeente en leggen via een jaarverslag rekening en verantwoording af aan de kerkenraad.
Er is veel beweging geweest in de diaconie in het verslagjaar 2025. De voornaamste gebeurtenissen en ontwikkelingen op een rijtje:
Ondersteuning armoede
In het verslagjaar hebben we 137 verzoeken tot noodhulp ondersteuning ontvangen als volgt verdeeld over de activiteiten:
| Aantal | Bedrag | |
| Financieel | 73 | € 21.511,15 |
| Klushulp | 38 | € 4.605,24 |
| Inloop | 26 | € 2.819,88 |
| Totaal | 137 | € 28.936,27 |
Het uitgangspunt bij de noodhulp blijft ‘helpen waar geen helper is’. Geregeld vervallen aanvragen omdat bij navraag er toch een andere helper blijkt te zijn bv de gemeente of een andere instantie of personen in het netwerk. Geregeld presenteren we ons bij organisaties voor het eerst (bv Stichting Springplank) of opnieuw (Farent). Het blijft belangrijk om op de radar te blijven ook gegeven het verloop aan personeel bij deze organisaties. Een groot aantal verzoeken krijgen we binnen van Farent (de maatschappelijk werk organisatie in Den Bosch (22)) en via de Maatschappelijke Opvang (eveneens 22). De overige aanvragen komen via een veelheid van organisaties zoals MEE, VVN, Brugfunctionarissen basisscholen, Humanitas, Gemeente Den Bosch; private organisaties (bv. Leermakers groep, PJ Professionals, Welkom in Den Bosch). Met Zayaz hebben we afgesproken dat als zij problemen signaleren bij hun huurders dat de diaconie ingezet kan worden en daar is een tiental keren al gebruik van gemaakt in 2025 zowel voor financiële als voor klushulp. Eenzelfde soort afspraak is al eerder gemaakt met de MO en deze loopt goed door, als iemand huisvesting verkrijgt via de MO weet men ons goed te vinden. Zeer geregeld gaat de financiële hulpverlening samen met de Vincentius vereniging en fonds bijdrage tot meer geluk en welzijn.
Klushulp
De klushulp is flink toegenomen in 2025. We groeien toe naar gemiddeld een klusje per week. Er wordt geklust met asielzoekers, dakloze arbeidsmigranten en ongedocumenteerden tegen een vrijwilligersvergoeding. Het gaat vaak om het leggen van laminaat, tuin opruimen, verhuizen en schilderen. De hulpvrager draagt zeer geregeld naar vermogen zelf bij en de diaconie betaalt de rest van de kosten.
Omdat er meer werk ontstond is er in de loop van het jaar een extra klus coördinator voor 1 dag in de week als extra ondersteuning aangesteld. De evaluatie hiervan zal in de loop van 2026 plaats vinden maar dit betekent extra regelcapaciteit waardoor de druk minder wordt en het afbreukrisico ook vermindert. Dit betekent wel extra kosten.
De afspraak met Zayaz betreft ook vaak klusondersteuning voor alleenstaande huurders die zelf geen netwerk hebben en geen middelen. Bij het kluswerk is geregeld een busje nodig en dit konden we lenen via ‘Álles Kan Mee’. Dit busje kunnen we om niet overnemen waarbij Zayaz eveneens om niet een garagebox ter beschikking stelt. De lopende kosten van het busje moeten we zelf dragen en dit betekent eveneens een kostenverhoging.
Inloop dak- en thuislozen
Het aantal inlopers is in de loop van het jaar langzaam opgelopen naar omstreeks 15 per maandagmiddag. Een groot deel is dakloze arbeidsmigranten. In ons geregelde overleg met de wethouder hebben we dit aangekaart maar in Den Bosch is wel winteropvang bij koude weersomstandigheden maar helaas nog geen dagelijkse opvang voor dakloze arbeidsmigranten zoals in andere steden. Er is geregeld ondersteuning nodig voor het verkrijgen van een ID kaart, een telefoon of wat boodschappen maar ook kleding, slaapzakken en tenten. Een dakloze arbeidsmigrant die werk zoekt heeft in ieder geval een geldig ID en een werkende telefoon nodig. We hebben geregeld contact met andere inloop in Den Bosch zoals Eigentijd van de Loods en het straatpastoraat.
Het goede gesprek
Het doel van deze activiteit is in gesprek raken met mensen rondom levensvragen. Het team gespreksvoerders bestaat uit omstreeks 8 personen die bij elkaar contact hebben met ruim 10 personen. Met name vanuit Farent komen geregeld gespreksverzoeken binnen, in 2025 waren dit er omstreeks 5. Er blijft overleg over verdere invulling hiervan.
Ouderenwerk
Afgelopen jaar is er na 32 jaar een einde gekomen aan de gastendagen. De coördinator stopte en dit was een gelegenheid om weer even te denken over hoe we verder wilden. Uit een enquête bleek dat er ook geen behoefte meer was aan deze dagen maar dat ouderen wel degelijk zochten naar activiteiten. De huidige lopende activiteiten binnen onze gemeente (zoals gespreksgroepen en Bijbelstudies etc.) en buiten onze kerk (stichting actieven ouderen en HEVO) zijn onder de aandacht gebracht van de betrokkenen.
De open kerk
Het gemiddeld aantal bezoekers in 2025 was op de woensdagmiddag 32 bezoekers en op de zaterdagmiddag 87 bezoekers. Kijkend naar voorafgaande jaren zien we het iets teruglopen. Heel veel mensen komen binnen voor de exposities. Maar ook velen om te informeren hoe we kerk zijn en of onze kerkdiensten nog druk bezocht worden. Over de inrichting worden lovende woorden gezegd. Vooral de opstelling van de stoelen en het kruis worden als bijzonder ervaren
Over de spelregels voor de invulling van de Open Kerk op de zaterdagmiddagen is in 2025 veel gesproken en dit heeft bij vele – van de betrokkenen – veel energie gekost en veel losgemaakt. Besloten is dat voorlopig wordt aangesloten bij de huidige praktijk en waarbij spelregels gelden, waarmee rekening mee moet worden gehouden. Dit wordt geëvalueerd na een half jaar tot een jaar.
Ook in 2025 hebben we alle vrijwilligers weer kunnen inroosteren en blijven ze enthousiast. Hierbij wel de kanttekening dat veel vrijwilligers behoorlijk op leeftijd zijn. Dat heeft onze aandacht. Als werkgroep hebben we op 24 oktober 2025 voor hen een gezellige contact-lunchmiddag georganiseerd.
Het bezoekersaantal van de orgelconcerten is ook in 2025 teruggelopen (zelfs één orgelconcert < 20 bezoekers). Vandaar dat we nu (2026) 4 i.p.v. 5 orgelconcerten organiseren.
De kunstcommissie was in 2025 was deze commissie onderbezet maar gelukkig commissie is weer op sterkte en zijn er t/m 2027 kunstenaars vastgelegd.
Door fondswerving en verkopen van o.a. kunstwerken (10% opbrengst voor de kerk), CD’s en boeken hebben we ook in 2025 geen gebruik hoeven maken van de garantie- toezeggingen (€1500,00 Kerk en € 1000,00 Diaconie).
PI Vught bezoekwerk
Onze gemeente is betrokken bij de pi Vught doordat we kerkvrijwilligers aanleveren. De vrijwilligers krijgen de link naar de digitale agenda om zich aan te melden voor een bepaalde zondag en dienst. Er zijn twee plekken waar kerkdiensten worden gehouden. Elke zondag twee aaneengesloten diensten voor bepaalde afdelingen en drie aaneengesloten diensten voor andere afdelingen.
Het werk bestaat eruit dat wij regelmatig aanwezig zijn , gesprekjes voeren met gedetineerden en luisteren. Daarnaast helpen we de voorganger waar mogelijk met de ruimte in orde maken (stoelen , kaarsen enz) koffie schenken en soms wat voorlezen/meezingen. Sommige vrijwilligers hebben een voorkeur voor bepaalde afdelingen. Vrijwilligers melden zich om 8.50 en kunnen om 13.30 weer weg.
Vrijwilligers werken onder de vlag van Exodus, dit betekent dat zij verzekerd zijn en deel kunnen nemen aan cursussen waarvan een deel online is. Denk aan cursussen rondom afstand en nabijheid, penitentiaire kennis enz. Er is geen reiskostenvergoeding.
Op dit moment zijn er naast de organisator 7 vrijwilligers actief (minimaal 1 x per maand aanwezig bij een kerkdienst in de pi) en een 5 tal geïnteresseerden die wel een keer geweest zijn maar die ook druk zijn. Een vrijwilliger regelmatig twee gedetineerden.
Asielzoekers, ongedocumenteerden
In het kader van onze noodhulpactiviteiten is er geregeld contact met deze groepen. Omdat met name voor ongedocumenteerden er geen activiteiten zijn, zijn we gestart met een taalcursus speciaal op deze groep gericht. We huren hier voor 4 uur per week een taalcoach in voor twee groepen van elke 5 personen op de dinsdag. Verder is er ook contact met deze groepen voor de klushulp zoals eerder al gemeld. Met Vluchtelingenwerk is goed contact.
Overig
Er is geregeld overleg met en bezoeken aan de netwerken in Den Bosch zoals bijvoorbeeld #vaniknaarwij (samenwerkende vrijwilligersorganisaties); bijonsindenbosch (gericht op nieuwkomers); NIO (vrijwilligersorganisaties).
Onze samenwerking met de voedselbank is een onderwerp van overleg. We hebben recent een bezoek afgelegd. De voedselbank heeft 520 gezinnen en helpt ongeveer 1500 mensen. Er is voortdurend behoefte aan voedsel. We zoeken naar verbetering van onze samenwerking.
Er zijn naast de diakenen vrijwilligers betrokken bij de activiteiten van de diaconie. De activiteiten zijn in principes zijn dubbel bezet (noodhulp, klushulp, inloop en goede gesprek) en er zijn momenteel voldoende vrijwilligers bij de inloop, kluswerk en het goed gesprek. De open kerk kan wel wat meer vrijwilliger nog gebruiken. Het blijft een aandachtspunt om de continuïteit van de toegenomen activiteiten te borgen.
Financieel
Het financiële resultaat over 2025 ziet er als volgt uit.
| Rekening 2024 | Begroting 2025 | Rekening 2025 | Afwijking | |
| Operationeel resultaat | -/-€ 36.448 | -/- € 38.225 | -/- € 41.053 | |
| Beleggingsopbrengst | €102.429 | € 30.000 | € 31.879 | |
| Resultaat verslagjaar | € 65.981 | -/- € 8.225 | -/- € 9.174 | -/- € 949 |
In het jaar ontvingen we een erfenis van €120.000. Deze is op de balans als ‘reserve ondersteuning’ geboekt, het bedrag mag over de hele breedte van diaconale activiteiten gebruikt worden. We zijn dankbaar voor deze gift die ons helpt om de negatieve exploitatie te blijven dekken vanuit het vermogen.
De beleggingswinst compenseert het verlies voor een groot deel maar niet volledig. In de beleggingsopbrengst zijn de beleggingskosten verwerkt . Het resultaat betekent dat we enigszins interen op het vermogen. Gezien de omvang van de reserves is dit geen probleem. We willen het vermogen inzetten voor de primaire taken van de diaconie.
Hoewel het resultaat van het verslagjaar praktisch op de begroting uitkomt zijn er onderliggende toch wel een aantal afwijkingen, de belangrijkste afwijkingen met de begroting zijn de volgende posten:
Negatieve afwijkingen:
- Diaconaal werk totaal: € 3.239 boven begroot. De al toegelichte individuele noodhulp is beduidend meer dan begroot. Dit wordt deels gecompenseerd door lagere overige meer projectgerichte ondersteuning. Ook de diaconale bijdrage aan collecten is hier opgenomen met name de Paascollecte voor Gaza die door de diaconie verdubbeld is.
- De kosten voor beheer zijn ver boven begroot, € 11.040. Dit komt door een drietal posten: inhuur voor een taalleraar en klus coördinator, dit was niet begroot € 4.896. In 2024 is ten onrechte een bedrag van € 4.000 ten gunste van de diaconie geboekt (bedrag was bedoeld voor project Heilige Plekken CvK) en dit is in 2025 gecorrigeerd. Dit is een administratieve correctie. De kosten voor het kerkelijk bureau zijn hier geboekt € 2.218 en onder salarissen en vergoedingen begroot.
Positieve afwijkingen:
- Hogere collecteopbrengsten € 4.996.
- Lagere bankkosten, dit zijn de kosten voor het vermogensbeheer van de beleggingen € 4.949; deze zijn in mindering gebracht op de beleggingsopbrengsten.
- De tegenhanger van de post onder positieve afwijkingen genoemd salarissen en vergoedingen onder begroot omdat de bijdrage kerkelijk bureau onder beheer geboekt is € 2.218.
- Beleggingsopbrengsten beter dan begroot € 1.897
Voor 2026 en komende jaren verwachten we dat door de toenemende noodhulp, kosten voor klushulp, taalondersteuning, de kosten voor het busje, de kosten verder toenemen. De vermogenspositie van de diaconie is zodanig dat dit geen probleem is. De beleggingsopbrengsten helpen om het verlies te beperken en we zijn blij met de erfenis die we mochten ontvangen. Het uitgangspunt blijft dat een beperkt verlies niet erg is en dat we ons laten leiden door de nood. Ons uitgangspunt blijft dat we willen ‘helpen waar geen helper is’.
G. Verkorte staat van baten en lasten met toelichting
Onderstaande staat van baten en lasten geeft via de kolom ‘Begroting’ inzicht in de begrote ontvangsten en de voorgenomen bestedingen van het College van Diakenen in het nu lopende verslagjaar. De kolom ‘Rekening’ geeft inzicht in de daadwerkelijk gerealiseerde ontvangsten en bestedingen van het afgelopen jaar en het jaar daarvoor.
Toelichting
Kerkgenootschappen en hun onderdelen zorgen in Nederland zelf voor de benodigde inkomsten voor hun activiteiten. Aan de kerkleden wordt elk jaar gevraagd om hun bijdrage voor het diaconale werk van het college van Diakenen van de kerkelijke gemeente waartoe zij behoren.
De PGH wordt in vermogensrechtelijke aangelegenheden van diaconale aard vertegenwoordigd door het College van Diakenen. Het college van Diakenen van de PGH is een aparte rechtspersoon en heeft eigen vermogen dat wordt ingezet om diaconaal werk te doen. Hierbij is het doel het diaconaal vermogen op een zodanig niveau te houden dat dit over langere tijd kan worden ingezet voor diaconale activiteiten.
De ontvangen inkomsten van het College van Diakenen worden besteed aan diaconaal werk, zowel plaatselijk, landelijk als wel wereldwijd in de vorm van ondersteuning van activiteiten en doorbetaling van voor een specifiek project van Kerk in Actie in het buitenland.
Het College van Diakenen werkt binnen de kaders van het beleidsplan van de PGH en de door het College van Diakenen opgestelde, en de door de Kerkenraad vastgestelde, begroting. Het College legt verantwoording af in de jaarrekening. Begroting en jaarrekening worden, na goedkeuring door de Kerkenraad, ter toetsing toegezonden aan het classicale colleges voor de behandeling van beheerszaken (CCBB).